İMAM TAHÂVÎ KİMDİR?

İMAM TAHÂVÎ KİMDİR?

O, Ahmet b. Muhammed b. Selem b. Selme b. Abdulmelik b. Selme b. Selîm b. Süleyman b. Cineb el-ezdi el-Hecri el-Mısri Ebu Cafer’dir.

Künyesi “Ebu Cafer” dir. Yine kendisine “Ebu Cafer el-Verrâk Tahâvî” ismi de verilir.

Nesep âlimleri bir şahsı önce kabilesine, sonra o kabilenin hangi kolundan olduğuna, sonra memleketine, sonra da doğduğu köye nisbet ederler. Önce umumi olandan başlanır, hususi olana doğru gidilir. Bu bakımdan Tahâvî’ye Ezdî, Hicrî, Mısrî, Tahâvî denir. Ezd kabilesinden olduğu için Ezdî denmiştir. Ezd kabilesinin Hicr kolundan olduğu için Hacerî denmiştir. Mısır’da doğup, öldüğü için Mısrî denmiştir. Mısır’ ın Tahâ denilen bölgesinde doğduğu için O’na Tahâvî denmiştir.

O, değerli, sîka (güvenilir) ve fakîh bir imamdı. H.229’da bir rivâyete göre de H.239’da doğdu. H.321’de vefât etti. İmamTahâvî, Selef âlimlerindendi.

Âlimler yetiştiren köklü bir aileye mensup olan Tahâvî’nin dayısı, İmam Şafîi‘nin talebelerinden büyük âlim Mûzeni’dir. İmam Suyûtî, annesinin İmam Şafîi’nin ilim meclisine, kadınlar için ayrılan özel yerlerde devam ettiğini bildirmektedir.

Babasını ve büyük âlim dayısı Mûzeni’yi H.264 yılında kaybeden Tahâvî’nin, kardeşleri olup olmadığı bilinmemektedir. Tahâvî, Seyyide bir hanımefendiyle evlenmiş ve bu evlilikten “Ali” isminde bir oğulları olmuştur. Bu konuda bilgi veren kaynaklar, Tahâvî’nin oğlundan; “Ali bin Ahmet bin Muhammed Tahâvî, Mısır âlimlerindendir” diye bahsetmektedirler. Babasının mezhebi üzerinedir.

Tahâvî, soyca asil ve köklü, ilmi hüviyeti bulunan bir aileye mensuptur. Bütün bunların, Tahâvî’nin ilmi ve şahsi karakterini kazanmasında büyük tesiri olmuştur. Ekseri kanaate göre, Tahâvî ilk derslerini aile ocağında aldı.

İmam “el-Mûzeni”den fıkıh öğrendi. Daha sonra mezhebini değiştirerek Hanefi mezhebine tâbî oldu. Daha sonra Hanefi âlimlerinden “Ebu Cafer Ahmet b. Ebi İmran Musa b. İsa’dan da fıkıh öğrendi. H. 270’te Şam’a gitti. Şam’da “Ebi Cezim Abdulhamîd b. Cafer’ den fıkıh öğrendi. (Bu âlim, Hanefi mezhebine tâbî olup Basralı’dır. Basra’da, Şam’da ve başka yerlerde kadılık yapmıştır. H.292’de vefât etmiştir.)

Tahâvî, zühd (dünyaya düşkün olmamak), takvâ (haramlardan sakınmak) sahibi, güzel huyları kendisinde toplayan mübarek ve faziletli bir zattır.

Âlimlerin O’nun Hakında Söyledikleri

İbni Yunus şöyle diyor; “Tahâvî; sîka (güvenilir), fakih, arif ve hak yolda biriydi. Onun gibi bir halefi olmadı.” (Tarih, İbni Asâkir, 7/368)

İbni Abdilber “Kitabu’l İlm” adlı eserinde Tahâvî hakkında şöyle diyor; “Kufeliler’in siyerlerinde ve haberlerinde ondan daha bilgili bir kimse yoktur.”

Sem’âni; “Tahâvî, büyük bir fıkıh âlimi, sîka (güvenilir) ve yeri doldurulmayacak bir zattır.”

İbni Esir; “Hanefi fıkıh âlimi ve imamlarındandır.” (Lübab)

Suyûtî; “Tahâvî, hadis hafızlarından olup eşsiz eserlerin sahibidir.”

İbni Nedîm; “Zamanının ilim ve zühd bakımından bir tanesi idi.” demektedirler.

İmam Tahâvî birçok ilimde söz sahibi idi. Lugat, nahiv, şiir, mantık, tefsir, hadis, fıkıh, kelâm, tarih, nesep ilminde eserler vermiştir.

İmam Tahâvî’nin en önemli eserlerinden biri Ehli Sünnet itikâdını anlattığı risalesidir. Bu risalesinin, dört mezhebe mensup Ehli Sünnet Vel Cemaat itikâdında olanlar arasında seçkin bir yeri vardır. Tacûddin Subkî der ki: “Elhamdulillêh, dört mezhep itikâd hususunda birdir. Mücessimeye ve Mutezileye kaymış olan bazılarının dışında, cumhur (ekseriyet) hak üzeredir. Önce ve sonra gelenler, Tahâvî’nin akideye dair yazdığı bu eseri kabul etmektedirler.”

İmam Tahâvî’nin bazı eserleri:

•Beyanı Muşkil’il Âsâr

•Muhtasarı Tahâvî

•Sünenüş Şafii

•Sahihul Asar

•Şerhül Câmiil Kebîr

•İhtilêful Ulema

•El-Vasaye Velfarâid

•Ennevâdirul Fıkhiyye

•Kitêbul Eşribe

İmam Tahâvî’nin 20 nin üzerinde eseri vardır. Allâh-u Teâlâ bizleri onun şefaatine nail eylesin. Rûhu Şâd Olsun.

0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir